Nie tylko art déco

kolekcja polskiego plakatu okresu międzywojnia

W roku 2007 Muzeum Narodowe w Krakowie proponuje w Gmachu Głównym wystawę Nie tylko art déco. Trzonem ekspozycji jest nieprezentowana dotąd w Polsce, unikalna kolekcja polskiego plakatu okresu międzywojnia, będąca obecnie własnością Muzeum Etnograficznego i Rzemiosła Artystycznego we Lwowie, a pochodząca ze zbiorów lwowskiego Muzeum Przemysłowo-Technicznego.

Cała lwowska kolekcja plakatów liczy 182 prace opublikowane w katalogu wydanym przez Muzeum Zamoyskich w Kozłówce, z tekstem profesor Anny Sieradzkiej z Uniwersytetu Warszawskiego.

Na wystawę wybrano 100 plakatów najlepszych grafików międzywojnia:

• Tadeusza Gronowskiego
• Wojciecha Jastrzębowskiego
• Edmunda Bartłomiejczyka
• Stefana Osieckiego
• Anny Birtus-Seifert
• Macieja Nowickiego
• Adama Bowbelskiego

i wielu innych, pochodzących z rozmaitych środowisk artystycznych.

Mamy plakaty artystów krakowskich, warszawskich (najsilniejsze środowisko tego okresu związane z Wydziałem Architektury Politechniki Warszawskiej), poznańskich, lwowskich i wileńskich. Plakaty mają także charakter polityczny (liczna grupa z postacią Marszałka Józefa Piłsudskiego), informują o imprezach handlowych, reklamują uzdrowiska, zabytki, hotele (uroczy plakat Grand Hotelu w Łodzi), Polskie Linie Lotnicze „Lot”, PKO, żarówki Philipsa, tłuszcz Ceres, kakao„Społem”, czekoladę „Goplany”, herbatę „z wieżą” firmy Szarski, firmę„Wedel”, mydło „Rewolwer”. Przestrzegają przed gruźlicą, rakiem, piciem denaturatu.

Informują o zawodach sportowych, wystawach, balach i aukcjach. Większość plakatów nosi cechy stylistyczne art déco, takie jak przede wszystkim geometryzacja, rytmizacja i syntetyzm. Niektóre plakaty, zwłaszcza ze środowiska krakowskiego, mają anachroniczne cechy secesyjne, plakaty poznańskie wyróżnia ekspresjonizm.

Eksponatom sprowadzonym ze Lwowa towarzyszyć będą liczne obiekty pochodzące z zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie oraz z kolekcji prywatnych. Są to plakaty (głównie z lat 20. związane z wojną polsko- bolszewicką i odbudową kraju po odzyskaniu niepodległości, grafika użytkowa (ulotki Towarzystwa Szkół Ludowych), projekty autorstwa takich artystów, jak: Janina Dłuska, Witold Chomicz, Zofia Stryjeńska, a także kostiumy, akcesoria strojów, meble, ceramika i szkło artystyczne (m.in. z huty „Niemen” i „Hortensja”) oraz falerystyka (liczne odznaczenia i odznaki wojskowe, stylizowane orzełki z początku lat 20.). W sumie pokazanych zostanie przeszło 500 obiektów reprezentujących wszystkie dziedziny sztuki stosowanej z lat 1914–1939. Wystawie towarzyszyć będą wydawnictwa: album Polski plakat art déco. Muzeum Etnograficzne i Rzemiosła Artystycznego we Lwowie (wyd. przez Muzeum Zamoyskich w Kozłówce) oraz katalog poświęcony kolekcji z Muzeum Narodowego w Krakowie oraz zabytkom wypożyczonym od osób prywatnych i innych instytucji.