Chanuka w Tikkun Olam

Szkoła Podstawowa Tikkun Olam 18 grudnia 2014 r. otworzy swe podwoje przed każdym, kto zechciałby wraz z jej uczniami, ich rodzicami oraz gronem pedagogicznym wziąć udział w uroczystych obchodach żydowskiego święta Chanuka. Spotkanie rozpocznie się o godz. 17 od przedstawienia dzieci z klasy III oraz IV, opowiadającego historię Święta Świateł, czyli wydarzeń rozgrywających się prawie 2200 lat temu.

W tamtym czasie ziemie starożytnego Izraela znajdowały się pod okupacją Grecji. Kiedy imperium greckie po śmierci Aleksandra Wielkiego zostało podzielone, władzę w Syrii i Judei sprawowała syryjska dynastia Seleucydów. W 169 r. p.n.e. król Antioch IV Epifanes z dynastii Seleucydów zajął Jerozolimę, zburzył mury miasta i zrabował skarbiec Świątyni Jerozolimskiej. Jako wielki miłośnik kultury greckiej starał się wykorzenić żydowskie tradycje oraz wiarę w jednego, niewidzialnego Boga, siłą narzucając wielobóstwo. Zakazał Żydom studiowania Tory, obchodzenia szabatu i obrzezania, a Świątynię w Jerozolimie zamienił w przybytek kultu olimpijskiego Zeusa. Za nieposłuszeństwo, czyli wyznawanie judaizmu czy choćby posiadanie Tory, karał śmiercią.

Próba bezwzględnej hellenizacji państwa wywołała najpierw niepokoje wśród ludności żydowskiej, a ostatecznie doprowadziła do powstania. Na jego czele stanął Juda Machabeusz i to on poprowadził powstańców, zwanych Machabeuszami, do zwycięstwa. Grecy zostali wyparci z Judei, a Żydzi odzyskali Świątynię w Jerozolimie. I właśnie wtedy wydarzył się chanukowy cud: koszerna oliwa, której w poświęconej świątyni pozostało tylko tyle, by przez jeden dzień podtrzymać ogień w menorze (siedmioramiennym świeczniku), płonęła nieprzerwanie przez dni osiem – czas, jaki potrzebowano, by wytłoczyć niezbędny zapas. Dlatego Chanukę świętuje się przez osiem następujących po sobie dni, począwszy od 25 dnia hebrajskiego miesiąca kislew (w kalendarzu gregoriańskim data jest ruchoma; w 2014 r. Chanuka zaczyna się 16 grudnia o zachodzie słońca, a kończy wraz z zachodem słońca 24 grudnia).

Pierwszego świątecznego dnia o zmierzchu, w chwili pojawienia się na niebie pierwszej gwiazdy, na dziewięcioramiennym świeczniku – chanukiji – zapala się tzw. szamaszem (dodatkową świecą umieszczoną zazwyczaj powyżej pozostałych ośmiu) pierwszą świecę od prawej. Drugiego dnia zapala się dwie świece, trzeciego – trzy itd. Stąd wywodzi się nazwa Święto Świateł.

Cud chanukowy polegał nie tylko na tym, że niewielkie zapasy oliwy płonęły przez osiem dni, ale również na zwycięstwie judaizmu, jedynej istniejącej w tamtym okresie religii monoteistycznej, w której swoje korzenie mają zarówno chrześcijaństwo, jak i islam. Gdyby monoteizm nie przetrwał i cały świat został opanowany przez grecki politeizm, historia ludzkości potoczyłaby się zapewne zupełnie inaczej.

Święto Świateł to czas wyjątkowo radosny, dlatego w Tikkun Olam po zapaleniu chanukiji rozbrzmią chanukowe piosenki – w języku hebrajskim, angielskim oraz w jidysz. Wydarzeniem, na które czekają jednak wszyscy wtajemniczeni, jest aukcja obrazów młodych dobrze zapowiadających się artystów, z rozmachem prowadzona przez nauczyciela języka hebrajskiego. Będzie w niej uczestniczyć cała szkolna społeczność, głęboko przekonana, że wśród prac powstających pod okiem mistrza – bardzo doświadczonej i uzdolnionej nauczycielki plastyki – znajdują się dzieła wybitnych malarzy, mających najświetniejszy okres swej twórczości dopiero przed sobą. Ceny wywoławcze licytowanych malowideł – przedstawicieli realizmu, impresjonizmu oraz prekursorów nowych kierunków sztuki europejskiej – wahają się od 20 do 30 zł. Warto dodać, że wśród młodych artystów są już malarze nagradzani w międzyszkolnych konkursach. Dyrekcja otrzymała też sygnały, że ich dokonania śledzą międzynarodowe firmy monitorujące sytuację na światowym rynku sztuki. Ale co najważniejsze – w aukcji może wziąć udział każdy i nie jest wymagana wpłata wadium.

Po części oficjalnej rozpocznie się biesiadowanie. Zgodnie z tradycją w czasie Chanuki je się dużo i dobrze. Spożywa się potrawy smażone na oliwie: placki ziemniaczane, naleśniki z serem, pączki, faworki itp. W Tikkun Olam będzie można spróbować pysznych wypieków domowej roboty przygotowanych przez rodziców.

Do chanukowych zwyczajów należy również granie w dreidla. Dreidel to czworoboczny bączek opatrzony literami hebrajskimi: nun, gimel, hej i szin, które są akronimem sentencji nes gadol haja szam – „cud wielki zdarzył się tam”. Litery są też skrótowym zapisem czterech słów z języka jidysz: niszt (nic), ganc (wszystko), halb (pół), sztell (kłaść), określających zasady gry. Jeśli bączek upadnie i ukaże się litera nun – nic się nie dzieje, gdy wypadnie hej – grający zabiera połowę puli (najczęściej cukierków), gimel pozwala posiąść wszystko ze stołu, a na szin gracz dokłada do puli. Wygrywa ten, kto zdobędzie całą pulę. W czwartkowy wieczór w Tikkun Olam z całą pewnością nie zabraknie dreidli do wspólnej zabawy… W czasie Chanuki w szkole odbędzie się również kiermasz rękodzieła. Będzie to niepowtarzalna okazja, by zakupić prace wykonane przez uczniów, rodziców oraz ich przyjaciół. W sprzedaży znajdą się m.in. kipy (jarmułki) ręcznie robione na szydełku i ozdabiane kolorowymi koralikami, szydełkowe serwety heklowane przez doświadczoną koronczarkę, kartki i obrazki chanukowe czy filcowe cuda wykonane przez pierwszoklasistów. Serdecznie zapraszamy do wspólnego świętowania.

Dyrekcja szkoły oraz Fundacja na Rzecz Rozwoju Edukacji i Nauki im. Izaaka Newtona

Szkoła Podstawowa Tikkun Olam, ul. Sieradzka 5 (obok Aquaparku), 18 grudnia 2014, godz. 17